خانه / اخبار / ۲۷ رمضان ۱۴۴۱ ق سالروز وفات علامه محمد باقر مجلسی (۱۱۱۰ ق)

۲۷ رمضان ۱۴۴۱ ق سالروز وفات علامه محمد باقر مجلسی (۱۱۱۰ ق)

اطلاعات فردی:

 نام : محمّد باقر بن محّمد تقی مجلسی
 لقب : علامه مجلسی (مجلسی دوم)
تاریخ تولد :۱۰۳۷ ق
زادگاه :اصفهان
محل زندگی : اصفهان
تاریخ وفات: ۱۱۱۰ق – ۱۰۷۸ ش – ۱۷۰۰ م
محل دفن : مسجد جامع اصفهان
شهر: اصفهان
خویشاوندان : محمد تقی مجلسی – ملا صالح مازندرانی

زندگی نامه : علامه مجلسی در سال ۱۰۳۷ قمری دراصفهان به دنیا آمد. ولادت او با آخرین سال سلطنت شاه عباس اول صفوی مصادف بود. پدرش محمد تقی مجلسی مشهور به مجلسی اول از بزرگان ومجتهدان سرشناس عصر خویش واز شاگردان شیخ بهایی،ملا عبدلله شوشتری ومیر دامادبود. مادرش دختر صدرالدین محمد عاشوری قمی است که ازخاندان علم وفضیلت به شمار     می روند. وی صاحب ۴ پسر و۵ دختر بودند.

خاندان مجلسی : شهرت این خاندان به نام مجلسی را به دلیل داشتن مجالس پرشور توسط جد آنان یا به دلیل تخلّص مجلسی در اشعار جدش دانسته اند. نقل دیگر آن است که چون محمد تقی در روستای (مجلس) اصفهان می زیسته است، این خاندان به مجلسی معروف گردیدند. نیای خاندان مجلسی حافظ ابو نعیم اصفهای از محدثان وحفاظ است.پدربزرگ محمد باقر (ملا مقصود) نیز اهل شعر، ادب وفضل بوده است.جده پدری مجلسی دخترکمال الدین شیخ حسن عاملی نطنزی اصفهانی است. محدث نوری برادران مجلسی ،میرزا عزیز الله وملا عبدلله را مدح کرده است. آمنه بیگم مشهورترین خواهر مجلسی همسر ملا صالح مازندرانی وعالم دینی بوده است.

وفات: محمّدباقر مجلسی در شب ۲۷ رمضان سال ۱۱۱۰ ق ودرسن ۷۳  سالگی در اصفهان از دنیا رفت. آقا جمال خوانساری بر وی نمازگذارد.وی بنابر وصیّتش درکنار مسجد جامع اصفهان ودر جوارپدر به خاک سپرده شد.                                                ماه رمضان چو بیست وهفتش کم شد                               تاریخ وفات باقر اعلم شد

اطلاعات علمی: درباره مراحل تحصیل محمد باقر مجلسی آگاهی های روشنی در دست نیست. ظاهراً او بیش از هر استاد دیگری نزدپدرش محمد تقی مجلسی ( م: ۱۰۷۰) آموزش دیده است وار آنجا که پدرش از شاگردان شیخ بهایی بود، می توان از تأثیر اندیشه های شیخ بهایی بر علامه مجلسی به واسطه پدرش محمد تقی مجلسی سخن راند. افزون بر آن محمد باقر مجلسی از بسیاری ازعلمای دوران خود حدیث شنیده واز آنان اجازه روایت داشت که از مهمترین این افراد می توان به ملا صالح مازندرانی ( م ۱۰۸۱)، ملا محسن فیض کاشانی(م۱۰۹۱)وشیخ حرعاملی (۱۱۰۴)اشاره کرد.محمد باقر مجلسی، شاگردان بسیارومجالس درس متعددی داشته است.برخی منابع ، شاگردان اودر مجالس درسش را بالغ بر هزار تن ذکر کرده اند.ازبین شاگردان علامّه برخی از مشاهیر علمای شیعه تربیت شدند که از آن جمله می توان به میرزا عبدلله افندی اصفهانی ، سیّدنعمت الله جزایری ،شیخ عبدلله بحرانی (م۱۱۲۷)،محمدبن علی اردبیلی (م۱۱۰۱)،میر محمد حسین خاتون آبادی (م۱۱۵۱)وسیّد ابوالقاسم خوانساری (م ۱۱۵۷)یادکرد.

جایگاه علمی علامه مجلسی: علامه مجلسی در علوم مختلف اسلامی مانند تفسیر، حدیث،فقه،اصول،تاریخ،رجال،ودرایه تخصص داشت وبه نگارش آثاری در این زمینه ها پرداخت.نگاهی اجمالی به مجموعه عظیم « بحار الانوار»این نکته را به خوبی آشکار می سازد . این علوم در کنار علوم عقلی؛نظیر فلسفه،منطق،ریاضیّات،ادبیات،لغت،جغرافیا،طب،نجوموعلوم غریبه از او شخصیتی ممتاز وبی نظیرساخته است.نظری گذرا به ((کتاب السماءوالعالم)) در بحارالأنوار این جامعیت را به خوبی نمایان می سازد.علامه ریزبینی ونکته سنجی های بسیار زیبایی پیرامون روایات مشکل دارد. بیان های علامه درذیل روایات وآیات قرآن بسیار دقیق وزیبا است. علامه نیز در فقه وعلومی نظیر روایات اهل بیت علیهم السلام ّ تبحری بالا داشت.

اونویسنده ای بسیار پر کار بود وبر اساس برخی محاسبات ، در طول حیات علمی خود(بعدازدوران بلوغ)  بطورمتوسط روزانه ۶۷ سطر می نوشت که هر سطر به طور متوسط ۵۰  کلمه داشت است.علامه مجلسی کتابها ورسالات متعددی به زبان فارسی نگاشت ،که تعداد آن را تا ۴۹ کتاب ورساله شمارده اند. نگارش رسالت فارسی باهدف ترویج علوم دینی بین مردم عادی انجام میشد ورویه ای بود که مدتی پیش از علامه مجلسی آغاز شده بود،اما آثار مجلسی از شهرت بیشتری برخوردار شد وبا استقبال بسیاری  از فارسی زبانان همراه شد. علامه مجلسی در دورانی زندگی می کرد که گرایش به حدیث ونیز گرایشهای اخباری گری نزد علمای شیعه رواج بسیاری داشت.وی نیز بیش از هر چیز دلبسته علوم نقلی وبخصوص حدیث بود وحدیث امامان شیعه را مهمترین منبع دریافت معارف دینی وفرامین شرعی می دانست وبر سایر علوم اسلامی بخصوص علوم فلسفی وعقلانی برتری می داد. در اندیشه علامه مجلسی وبسیاری از دیگر محدّثان عصر او، حدیث امامان نه تنها یگانه منبع  دریافت دانشهای مورد نیاز برای سعادت اخروی وهدایت انسان است بلکه ، منبع معتبر ومهمی در همه زمینه های علم ودانش بشری نیز به شمار می رود.

از جمله خصائص بارزاخلاقی علّامه مجلسی (ره) می توان به این موارد اشاره نمود:

۱- زیارت؛ علامه به زیارت ائمه هدی (علیهم السّلام) اهمییت فراوان می داد وبا وجود مشکلات آن زمان وامکانات بسیار ابتدایی برای مسافرت، چندین بار به زیارت ائمه مدفون در عراق ، بقیع ومشهد مقدّس نائل شد وهربار مدتی طولانی در جوار آن بزرگواران سکنا گزید.اوچندبارنیز به خانه خدا مشرف شد.

۲- توسل؛ توجه خاص به توسل معصومین (علیهم السلام) باعث گردید علامه مجلسی  پیرامون ادعیه وزیارات مطالب فراوانی در بحار الأنوار تألیف نمایداز جمله«زادالمعاد»که مرجعی مهم در کتب ادعیه متأخر است.«تحفة الزائر »،در ترجمه هایی از زیارت جامعه کبیره،دعای سمات و……..

۳- زهد وپارسایی؛یک ویژگی بسیار مهم درزندگی این بزرگ مرد،زهد وپارسایی وساده زیستی اواست.علامه در عهد صفوی       می زیست و«شیخ الإسلام »حکومت صفوی بود ودریک کلام ،تمام علامه در نهایت زهد وسادگی سپری می شد.

۴- تواضع؛تواضع از دیگر خصائص اوست.علامه هیچ گاه به مقام اجتماعی وبالا وپایین بودن موقعیت یا سنّ افراد نگاه نمی کرد.او از سیّد علی خان مدنی ،شارح گرانقدر «صحیفه سجادیّه» مطالب فراوانی در بحار آورده است،در حالی که سیّد علی خان پانزده سال کوچک تر ازعلامه بوده واز حیث مقام ومنزلت اجتماعی هم به او نمی رسید.

خلاصه اینکه جمع شدن همه این خصائص روحی واخلاقی وکمالات معنوی با علم ودانش گسترده علامه ،ازاو شخصیتی ممتاز ساخته بود.

آثارو تألیفات

آثار عربی:

۱-بحار الأنوارکه حدود ۷۰۰ هزار سطر داشته ویکی از چاپهای آن ۱۱۰ جلد است. که در ضمن آنآیات وروایات زیادی آمده است.

۲- ملاذ الاخبارفي شرح التهذیب شیخ طوسی در ۱۶ جلد

۳- شرح اربعین حدیث

۴- الوجیزة في الرجال

۵- الفوائد الطریقة  في شرح الصحیفة السجادیّه

۶- رساله الاوزان

۷- المسائل الاهندیه

۸- رساله اعتقادات (۷۵۰ سطر است ودر یک شب نگاشته شده است)

۹- رساله في الشکوک

۱۰- مرأة العقول في شرح أخبار الرسول در شرح اصول کافی ثقة الإسلام کلینی در ۲۶ جلد

تألیفات فارسی:

۱- حقّ الیقین                                                                12- ربیعُ الأسابیع

۲- عینُ الحیاة                                                               ۱۳- رساله در شکوک

۳- حلیّة المتقین                                                             ۱۴- رساله دیات   

۴-حیوة القلوب                                                              ۱۵- رساله در اوقات

۵- مشکوة الأنوار                                                          16- رساله در جفر

۶- جلاء العیون                                                             17- رساله در بهشت ودوزخ

۷- زادُالمعاد                                                                ۱۸- رساله اختیارات ایام                                                

۸- تحفةُالزائر                                                              ۱۹- ترجمه عهدنامه امیر المؤمنین (علیه السلام) به مالک اشتر

۹- مقایسُ المصابیح                                                        ۲۰- مشکوةُ الأنواردر آداب قرائت قرآن ودعا

۱۰- شرح دعای جوشن کبیر                                              ۲۱- رساله در آداب نماز

۱۱- رساله در رجعت                                                     ۲۲-رساله درزکوة                                                    

صفحه مورد نظر یافت نشد

روز جهانی قدس گرامی باد

روز قدس نماد صف بندی حق در مقابل باطل چقدر سعی کرده اند در طول …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *