خانه / اطلاعیه‌ها / مشاهیر ادب و فقاهت تخت فولاد اصفهان

مشاهیر ادب و فقاهت تخت فولاد اصفهان

بابا رکن الدین

(بابا رکن الدین ) در عرفان نظری وعلمی جایگاهی رفیع دارند، ایشان در شعر وادبیات فارسی و عرب تخصص خاصی داشتند و به هردو زبان فارسی وعربی شعر سروده اند .

در گذشته «بابا»های زیادی در اصفهان وجود داشته است که دارای مقام ارزشمندی در بین مردم بودند .عرفا وبزرگان به مرد کامل،پیرعارفان ومرشد،لقب«بابا» می دادند .باباشیر، بابا نوش، باباعلمدار،باباحسن،بابا محمود وبابا شیخ علی از جمله عارفان اصفهانی بودند.

در ضلع جنوبی زاینده رود ومجاور جاده قدیم شیراز،در آرامستان قدیمی تخت فولاد اصفهان آرامگاه یکی از عرفای مشهور قرن هشتم هجری به نام «بابا رکن الدین مسعود بن عبدلله بیضاوی »واقع شده است .مسعود بن عبدلله بیضاوی معروف به بابا رکن الدین شیرازی ،عالم معروف وعارف بزرگ قرن هشتم هجری قمری است که اصلشان به بیضای فارس برمی گردد . تاریخ دقیق ولادت ایشان معلوم نیست،ولی مکان تولدشان یکی از روستاهای استان فارس بوده  ودر زمان سلطنت ابو سعید ایلخان مغول در اصفهان زندگی می کردند .گروهی از این«بابا» ها به علت دستگیری از فقرا به لقب بابا ( ارباب فتوت) نایل می شدند .اما این لقب به این دلیل به مسعود بن عبدلله بیضاوی معروف به بابا رکن الدین داده شده که ارشاد معنوی اهل طریقت را انجام می دادند و در محل آرامگاه فعلیشان با اهل عرفان چله نشینی می کردند. غیر از بابا رکن الدین یک نفر دیگر به نام ابوالقاسم محمد اصفهانی معروف به بابا قاسم داریم که در اصفهان دارای مقبره است .گنبد دوازده ترک بابا رکن الدین نشانه شیعه بودن وی است .در مذهب بابا رکن الدین اختلاف است. محقق،پژوهشگر واستاد دانشگاه ،محمد حسین ریاحی بر اساس مطالعات می گوید : برخی را شیعه وعده ای دیگر از اهل تسنن می دانند، اما سنگ نوشته ای حاکی از شیعه بودن ایشان است .همچنین از احترام وارادت برخی از علمای بزرگ شیعه مانند شیخ بهایی ومجلسی اول وحاج شیخ ابراهیم کلباسی به وی،می توان بابا رکن الدین را شیعه دانست  . مرحوم جابری انصاری گنبد دوازده ترک بابا رکن الدین را نشانه شیعه دوازده امامی می داند ،هچنین دلیل دیگر برای شیعه بودن را عصر تاریخی فوت بابا رکن الدین دانسته که به دوره حکومت آل مظفر در فارس و اصفهان برمی گردد . بابا رکن الدین،پایه گذار عرفا ن نظری «ابن عربی» و ادامه دهنده ی این راه بودند .ایشان علاوه بر اینکه بر عرفان وتصوف اشراف کامل داشتند در شعر وادبیات فارسی وادبیات عرب نیز تخصص خاصی داشتند،به طوری که در هر دو زبان فارسی و عربی دیوان شعر دارند .بابا رکن الدین یک شخصیت عارف، وارسته و یک انسان والا بودند که از محضر بزرگان زمان خود بهره برده است «در عرفان نظری از شیخ کمال الدین عبدالرزاق کاشانی ، شیخ داوود قیصری ونعمان خوارزمی بهره گرفتند.مهم ترین اثر تآلیف شده وی ، نصوص الخصوص فی ترجمة الفصوص است که شرحی بر فصوص الحکم ابن عربی است .» ارادت شیخ بهایی از مفاخر واز علمای نامدار زمان شاه عباس صفوی است که از معتقدان واقعی بابا رکن الدین بودند . شیخ بهایی اکثر اوقات به زیارت قبر ایشان می رفتند تا اینکه واقعه ای در زندگی ایشان اتفاق می افتد،داستان از این قرار است که روزی شیخ بهایی بر سر تربت بابا رکن الدین می روند واز عمق درون وخلوص نیت در حال خواندن فاتحه بر مزار ایشان بودند که ناگهان موجب دگرگونی وتغییر حالتشان می گردد .بعد از این ماجرا شیخ متوجه می شود که مرگش نزدیک است وحالت انزوا و گوشه نشینی را اختیار کرده وتمام اوقات زندگی را به عبادت وتوجه به آخرت گذراندند .شش ماه از این ماجرا میگذرد که شیخ بهایی در خانه مسکونی خود جان به جان آفرین تسلیم وبه دیدار حق می شتابند . بابا رکن الدین در زمان حیاتشان در علم باطنی سرآمد علمای عصر خود بودند ودر یک کلام،پیر معنوی اهل عرفان محسوب می شدند . غیر از شیخ بهایی ، جمعی از علما و دانشمندان عهد صفوی همواره به زیارت قبر وی رفته وخواندن فاتحه بر مزار وی را ماییه ثواب واجر آخرت خود می شمرده اند .در عصر قاجار هم بابا رکن الدین مریدان ومعتقدان بسیاری داشتند،ازجمله ملا حسن نایینی آرندی که از بزرگان زمان خود بودند ودر عرفان وتصوف سرآمد بودند . بابا رکن الدین در روز یکشنبه ۲۶ ربیع الاول سال ۷۶۹ هجری قمری وفات کردند ودر خانقاه خویش که اکنون به تکیه بابا رکن الدین معروف است به خاک سپرده شدند .در واقع تخت فولاد به واسطه وجود آرامگاه ایشان در این مکان بعدها به قبرستان عمومی تبدیل شد .بقعه بابا رکن الدین از لحاظ نقشه،تناسب کامل معماری، جزئیات بنا وگنبد از سایر بناهای موجود در تخت فولاد متمایز واز اهمیت خاصی برخوردار است . یکی از خصوصیتهای استثنایی این بنا ،به کار بردن سمبل های عددی چون (پنج در پلان بنا ودوازده در گنبد بنا)است که به نظر می رسد نشانگر پایبندی وارادت ایشان به پنج تن آل عبا ودوازده امام علیهم السلام می باشد واز آنجا که این بقعه در فضای باز قرار دارد واز هر سو نمایان است ،همین امر سبب شده که معماراز سادگی دیوارهای بلند خارجی با ایجاد طاق نماهای متعدد بکاهد وبا افزودن تزیینات کاشی کاری در لچکی های طاق نماههای مزبور،در نما ایجاد تنوع نماید.

صفحه مورد نظر یافت نشد

مشاهیر ادب و فقاهت تخت فولاد اصفهان

شیخ غلامحسین آبشاهی یزدی تاریخ وفات: ۱۳۳۱/۱۲/۲۱ مزار: تکیه گلزار زمینه فعالیت: عالم فاضل فرزند …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *