خانه / اخبار پژوهش / برگ زرینی ازعلم و فقاهت در علمای بیت کلباسی

برگ زرینی ازعلم و فقاهت در علمای بیت کلباسی

منازل دهگانه سلوک: مکاشفه، مشاهده، معاینه، حیات، قبض، بسط، سکر، صحو، اتصال و انفصال

اما منزل مکاشفه:

قال الله تعالی: فاوحی الی عبده ما اوحی. وحی، اشاره پنهانی است و مکاشفه، ملاقات در باطن است با یکدیگر و آن نیست مگر به اشاره خفیه. پس وحی و مکاشفه از یک وادی و حقیقت است و اختلاف به شدت و ضعف است و به اختصاص وحی است به انبیا و کشف به اولیا. قال الله تعالی: و اذ اوحیت الی الحواریین …

و مکاشفه، اول منزل حقایق است یعنی اول درجه رفع شدن حجاب علم و رسیدن به حقایق آنچه در خارج است از تجلیات اسمائی و صفاتی در هر موجودی از موجودات. به عبارت دیگر مکاشفه آن است که عملیات سالک مبدل به عیان شود طابق النعل بالنعل.

اما منزل مشاهده:

قال الله تعالی: ان فی ذلک لذکری لمن کان له قلب او القی السمع و هو شهید. شهید به معنای مشاهد – به فتح- است چنان که نجی به معنای مناجی و ندیم به معنای منادم -به فتح- می آید.

و مشاهده فوق مکاشفه است زیرا در مقام مکاشفه هنوز بقای اسم و حجاب خلقیت است. قال الله تعالی: ان هی الا اسماء سمیتموها انتم و آباوکم ما انزل الله بها من سلطان، ولی در مقام مشاهده، تمام حجب برطرف می شود و مشاهده می نماید حق را در حجاب خلق چنان که حضرت شاه اولیا فرمود: ما رایت شیئا الا و رایت الله قبله و بعده و معه.

اما منزل معاینه:

قال الله تعالی: الم تر الی ربک کیف مد الظل. معاینه عبارت است از وقوع رویت بر حق تعالی در کیفیت امتداد ظل وجود و بسط هستی بر ماهیات امکانیه و اعیان ثابته.

و معاینه بر چند قسم است:

یکی: معاینه به چشم سر و یکی معاینه به دیده سری که منور شده است به نور هدایت حقانیه و مکحل شده باشد به کحل حکمت نبویه و به این معاینه برطرف می شود شک و ریب از دل سالک.

و این معاینه مختلف می شود به اختلاف درجه تذکیه نفس به اعمال صالح و ریاضات شرعی و مجاهدات نفسانی تا به حدی که قلب مصفا می شود به صفای نور لاهوتی پس واقف می شود بر اسرار الهی و معاینه می نماید به نور بصیرت حقایق اشیا را.

و یکی معاینه به روح است به شرطی که پاک شده باشد از ظلمت تعلق به ماسوی الله پس در این دنیا معاینه می نماید بهجت احدیه و عزت واحدیه را.

اما منزل حیات:

قال الله تعالی: او من کان میتا فاحییناه. حیات عبارت است از حیات به علم و دانش چه این که به سبب علم زنده می شود قلب سالک و حرکت می کند در طلب حق.

و حرکت از خواص صاحب حیات است و در این وقت که حیات علمی پیدا شد جهل می میرد و حرکات جاهلانه ساکن می شود مانند میت که ساکن است و از این جهت می فرماید: الناس موتی و اهل العلم احیاء و چون هر صاحب حیاتی متنفس است پس صاحبان حیات حقیقی نیز متنفسند به سه نفس:

۱٫نفس خوف: حالت خوفی که حاصل می شود از علم به وعد و تهدید و ترهیب از انواع عذاب و عقاب الهی بلکه علم به تمام آنچه در قرآن و اخبار است از این مقوله؛ و این حالت را نفس خوف گویند به اعتبار تفریح او از روح انسانی.

۲٫نفس رجا: حاصل می شود از علم متعلق به وعده های الهی به رحمت، مغفرت، عنایت، جنت، نعیم و انواع ثواب و کرامت و قرب و لقا بلکه تمام آنچه از این مقوله در قرآن مجید و اخبار وارد شده است.

۳٫نفس محبت: محبت واقعی و دوستی حقیقی الهی که حاصل می شود از معرفت الهی و علم به آیات و اخبار وارد شده در مقام محبت و شوق به خداوند مثل (یحبّهم ویحبّونه )و آیه (والذین آمنو اشدّ حبّاا لّلّه )و آیه (قل ان کنتم تحبون الله فاتبعونی یحببکم الله )و حدیث (لا یزال العبد لیتقرب الی بالنوافل حتی احبّه؛ فاذا احببته کنت سمعه الذی یسمع به و بصره الذی یبصر به …) و حدیث (انّ احبّ العباد الی الله الخفیاء و الاتقیاء )و حدیث (من احبّ لقاء الله تعالی احبّ الله لقائه )و چنان که هر نفسی که فرو می رود ممدّ حیات است و چون بر می آید مفرح ذات همچنین انفاس روحانی که نفس خوف و رجا و محبت بوده باشد هر یک ممد حیات روحانی و مفرح ذات انسانی است و از این تنفسات و تروحات حیاتی روحانی یافت می شود که برای او مماتی نخواهد بود: و لا تحسبنّ الذین قتلوا فی سبیل الله امواتا بل احیاء عند ربهم یرزقون.

و اما منزل قبض: ……..

برای اطلاعات بیشتر رجوع شود به کتاب رساله های اخلاقی و عرفانی آیه الله العظمی حاج شیخ محمدرضا کلباسی اشتری، تحقیق و تصحیح: آیه الله احمد کلباسی اشتری

آیه الله العظمی حاج شیخ محمدرضا کلباسی اشتری (متوفای ۱۳۴۳ ش) حکیم، فقیه و عارف وارسته ای بود که با همتی کوه سان، علم و عمل را در هم آمیخت و نمونه ای جامع از عالم اسلامی در دوران معاصر گشت. وی در عرصه های علمی و اجتماعی حضوری فعال داشت و آثار گران سنگی از خود به یادگار گذاشت. عرفان و اخلاق از زمینه های بسیار مورد علاقه ایشان بود و در این باره آثار ارزشمندی پدید آورد. اثر حاضر محصول چنین تلاشی است که مشتمل بر رساله های زیر می باشد: شرح عرفانی غزل های خواجه حافظ، مقامات العارفین فی شرح منازل السالکین، اشراقات الایام، طریق العبودیه یا راه اطاعت، هدیه السالکین

صفحه مورد نظر یافت نشد

مشاهیر ادب و فقاهت تخت فولاد اصفهان

ملا محمد اسماعیل خواجویی فرزند محمد حسین فرزند محمدرضا فرزند علاءالدین محمد مازندرانی ،سال تولد …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *